foto's: Wil G.K. Tjoa 

Edam is een monumentale stad met een rijk verleden

De gerestaureerde huizen langs de verstilde grachten, de smalle straatjes,de bruggen en een enkel plein weerspiegelen de sfeer en het leven in een kleine Hollandse stad van eeuwen geleden.

 

https://www.vvv-edam.nl

 

 

Grote Kerk

Aan de noordwestelijke stadsrand van Edam is de Grote of St.Nicolaaskerk een dominant bouwwerk. Het is de grootste hallenkerk van Nederland en behoort tot de top honderd van de rijksmonumenten van Nederland. In een hallenkerk zijn de zijschepen  even hoog als het middenschip. Aan de zuidzijde bevindt zich een portaal in laat-gotische stijl. De kerk is beroemd om zijn 32 gebrandschilderde glazen, vervaardigd tussen 1602-1627. Het imposante orgel uit 1663 is gemaakt door Barend Smit uit Hoorn.

 

www.grotekerkedam.nl

 

Op de flyer nummer 24.

 

 Grote kerk edam

 

 

Hulpkerk, Grote Kerkstraat 57

De Hulpkerk is gelegen naast de Pastorie, bij de Grote Kerk.

Het blokje huizen aan het einde van de Grote Kerkstraat maakte ooit deel uit van het kloostercomplex dat onderdeel was van de Grote Kerk.  Grote Kerkstraat 57 draagt daarom de naam 'de hulpkerk van de Grote Kerk'.  Als het vroeger te koud in de Grote Kerk was, werd er in deze kerk dienst gehouden.

Ooit stond er ook een preekstoel. Deze is echter al lang geleden weggehaald.  Tegenwoordig wordt het gebouw vooral gebruikt voor vergaderingen, koorrepetities en wordt verhuurd aan gezelschappen tot 80 personen.  In de volksmond staat het gebouw ook bekend als 'de kosterij'. Dit laatste dankt het gebouw aan het feit dat jarenlang de koster van de Grote Kerk in het huis ernaast woonde.  Grote Kerkstraat 55 is nu de huidige pastorie van de kerkgemeente en wordt bewoond door de predikant en haar gezin. 

Op de flyer nummer 23

Stadhuis

Het uit 1737 daterende stadhuis van Edam staat in het hart van de stad aan het Damplein. Blijkens een gedenksteen in de hal is het gebouwd door de Edamse meester huistimmerman Jacob Jongh en werd de eerste steen gelegd door burgemeester Roelof Boot.

www.vvv-edam.nl

 

 

Op de flyer nummer 1.

Raadzaal Stadhuis

De raadzaal, de vroegere schepenzaal, verkeert nog in zijn oorspronkelijke staat met het door W. Rave geschilderde behang, voorstellend het oordeel van Salomon en de zalving van Saul. Een zalving is een rituele kroning door een hogepriester (met olie uit een gouden hoornbeker). De Messias betekent ook: de gezalfde.

 

De zaal doet nu dienst als trouwzaal van de gemeente Edam-Volendam. Het VVV kantoor is rechts van de ingang en de bovenverdieping gebruikt het Edams museum voor exposities.

 

Op de flyer nummer 1. 

 

P.K. de Swaen (voorheen Lutherse Kerk Edam)

In 1740 is de P.K. de Swaen (voorheen Lutherse kerk met zijn imposante Lodewijk XIV-gevel, gereed gekomen op de plek waar vroeger het Edamse stadhuis zich bevond. In de toplijst zien wij de bekende Lutherse zwaan. De hoge zaalkerk werd sober ingericht met o.a. zandstenen plavuizen, bestrooid met zand, een eiken preekstoel met een rococo-ornament onder het klankbord, en het latere doophek uit 1742. Pas in 1809 werd een orgel geplaatst op de huidige plek.

Boven de deur van het voormalige stadhuis, nu dus de P.K. de Swaen, staat het volgende te lezen:

 Daar eertyds wierd het heilig recht

Ten nut vant algemeen beslegt

Word nu naar voorschrift van Gods woord

De vrede en boetbazuin gehoort

Men danke God en de agtbare raad

Door welkers gunst dit huis hier staat

 

 

Op de flyer nummer 2.

 

Edams Museum

Dit huis werd omstreeks 1540 gebouwd voor een rijke Edamse koopman en is het oudst bekende stenen huis van de stad. In die tijd was Edam nog een overwegend houten stad. Door de stenen wanden rondom en de natuurstenen kozijnen in de voorgevel was het een huis met een “rijke” uitstraling. 

In 1893 werd het zeer vervalllen pand door de gemeente gekocht, waarna het werd gerestaureerd door Pierre J.H.Cuypers, onder meer bekend door het Rijksmuseum en het Centraal Station. Sinds 1895 is het in gebruik als stedelijk museum.

 

Edams MuseumDrijvende Kelder

Het huis is tot in het buitenland bekend om zijn 'drijvende kelder', een waterdichte gemetselde bak die op het grondwater drijft en dus op en neer beweegt.

www.edamsmuseum.nl

 

 

Op de flyer nummer 8.

 

edams_museum_1

    

Doopsgezinde Vermaning

De Doopsgezinde Vermaning (Jan Nieuwenhuizenplein 6) is in 1702 gebouwd.

Het is een ingetogen schuilkerkje, omringd door verschillende huizen, maar is vanaf de Kaasmarkt goed zichtbaar. De preekstoel, banken, het doophek en het verdere eikenhouten interieur dateren uit de bouwtijd.

 

Het eenklaviers orgel, in 1903 gemaakt door Bakker en Timmenga uit Leeuwarden voor de Gereformeerde Kerk te Gaastmeer, is in 1992 overgeplaatst naar Edam.

 

 

Op de flyer nummer 18.

 

De Doopsgezinde Vermaning

foto’s A.P. van Ginkel

 

 

H. Nicolaaskerk

De rooms-katholieke Nicolaaskerk (Voorhaven 126) is een zogenoemde Waterstaatskerk. Ze is gebouwd in 1846 onder toezicht van ambtenaren van rijkswaterstaat als vervanging van een oudere kerk.  Het is een bijzonder sober, in klassicistische stijl opgetrokken bouwwerk, zonder ramen in de voorgevel.

Ook het interieur is met zijn wit gepleisterde muren van een grote eenvoud.

 

Op de flyer nummer 7.

 

Speeltoren Kleine Kerk

De Speeltoren is een overblijfsel  van de Onze Lieve Vrouwen- of Kleine kerk, de oudste kerk van Edam. De toren dateert grotendeels nog uit de 16e eeuw en is voorzien van een klokkenspel, in 1561 gegoten door Pieter van der Ghein uit Mechelen.

Van de tweebeukige kerk resteert nog slechts een in 1972 vernieuwd en tegen de toren aansluitend deel. Het overige van de kerk is in 1883 gesloopt.

 

 

Op de flyer nummer 14.

page loading